2.5.2+Verslag

**Verslag workshop Innovatief Zernike**
Sprekers: Dhr. Drs. P. (Patrick) Welman, manager gebiedsontwikkeling Kennispark Twente Dhr. Dr. R. (Rob) van Lambalgen, directeur Venturelab Kennispark Twente Voorzitter: Dhr. Drs. P. R. (Peter) van Kampen, projectmanager Wetenschapswinkel FEB RUG Verslaglegging: Mariska van der Molen, student Facility Management, Hanzehogeschool Groningen ** Van Campus naar Kennispark Twente ** De gebouwen op de campus eind jaren ’90 waren technisch oud en voldeden onvoldoende aan wettelijk gestelde eisen. Op basis hiervan is het Masterplan Vastgoed (2001) ontwikkeld. Met dit Masterplan is een start gemaakt met de herstructurering van de campus.

__Stappen die hiertoe ondernomen zijn;__ In 2005 is een samenwerkingsverband opgezet tussen de Universiteit Twente, Saxion Hogeschool, gemeente Enschede en de Provincie Overijssel. Het doel is om vanuit gezamenlijk belang en een breed gedragen visie, de campus en het business & science park door te ontwikkelen naar ‘Kennispark Twente’. Dit is vormgegeven in het Masterplan Gebiedsontwikkeling (2008).
 * Concentratie UT- bebouwing binnen twee functies; Onderzoek en Onderwijs (O&O) en Woon en Leefgemeenschap (W&L).
 * Deels bestemmen van campus voor research bedrijven, met directe relatie onderzoek UT (Business & sciencepark; focus Research & Development)
 * Afstoten van gebouwen
 * Autoluw maken van campus

__Doel Kennispark Twente;__ Het Kennispark zal uit groeien tot een aantrekkelijke, centrale ontmoeting- en vestigingsplaats waar kennis (wetenschap) en kunde (bedrijfsleven) samensmelten (kenniscirculatie) en kansen van weerszijden volledig ontplooid worden (kenniscirculatie/innovatie). Het uiteindelijke doel is om in 2025 ruimte gecreëerd te hebben voor 10.000 nieuwe hoogwaardige arbeidsplaatsen in Twente, op basis van nieuwe/verbeterde spin-off bedrijven, innovatie met het bedrijfsleven en het ontwikkelen van een inspirerende omgeving voor kennisgerelateerde (high tech) bedrijven.  __Voortzetten lijn van ondernemendheid UT;__ De UT heeft van oudsher een ondernemend karakter. Dat blijkt uit het feit dat er sinds het ontstaan van het Kennispark Twente al 700 spin-offs (bedrijven) opgericht zijn vanuit de universiteit. Vanaf 2003 werkt de universiteit van Twente samen met de technische universiteit van Delft en Eindhoven op basis van kennisuitwisseling (officieel 2007; 3TU). Binnen de strategie van het Masterplan Gebiedsontwikkeling zal voortgeborduurd worden op de kwaliteiten om kennis om te zetten in commercie, het stimuleren van aanwezig talent tot ontwikkeling (student) ondernemerschap en het creëren van een gebied voor de realisatie van innovatie (kenniscirculatie).  In de huidige situatie zijn er circa 320 bedrijven actief in het fysieke gebied, waarvan 75% technisch gerelateerd zijn (Research & Development). R&D heeft nauw verwantschap met wetenschap en onderzoek, vandaar de relatief hoge concentratie R&D gerelateerde bedrijven. Tussen de ondernemerskant en de wetenschapskant is er binnen kenniscirculatie sprake van een wederzijds belang. De ondernemers zoeken voortdurend naar kennis vanuit wetenschappelijk onderwijs met een commerciële waarde. Vanuit het onderzoeksoptiek wordt daarbij altijd gestreefd naar het exploreren van mogelijkheden voor financiering van onderzoek. Tussen deze wisselwerking zal altijd gestreefd worden naar een fair share voor beide partijen. Het is hierbij noodzaak om faciliteiten aan zowel de ondernemers als de studenten goed te faciliteren, waarbij er rekening wordt gehouden met het studentenbelang. Er is daarbij weinig tot geen uitval van ondernemende bedrijven. De bedrijven zijn niet allemaal fysiek rond de campus gesitueerd (45/60). Deelnemende bedrijven komen zowel uit de eigen regio als uit andere regio’s (waaronder Groningen) en er zijn daarnaast ook bedrijven uit het buitenland gesitueerd. Bedrijven werken onderling ook samen, een voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen een drietal bedrijven gericht op het reduceren van verwarmingskosten. Ook richt een aantal bedrijven zich gezamenlijk op het ontwikkelen van ‘een andere manier van bouwen’. Voorheen lag de focus sterk op technologie (waaronder internet). Een voorbeeld van een geslaagd project is ‘Booking.com’ (reservering goedkoopste hotels). De TU wil daarbij de verschuiving van de focus van technologie naar positionering van de markt kenbaar maken. Dit wordt mede vormgegeven door de focus op ondernemerschap (Venturalab). __ Overige projecten; __
 * Duurzaamheid: inventarisatie kansen en mogelijkheden, starten projecten en kennisuitwisseling (i.s.m. Essent; aanleggen warmtenet langs Business & science park, uitbreiding warmtenet elders, transparante communicatie is essentieel)
 * Ruimtelijke kwaliteit: pilot provincie Overijssel
 * Mobiliteit: betrokken bij “Twente Mobiel, Samen Slim Werken”
 * OV-fietsen F-35
 * Openbaar vervoer
 * Aanpassen/uitbreiding NS-station aan toekomstige ontwikkelingen

** Venturelab Twente ** Venturelab ondersteunt startende high tech ondernemingen en doorstarters met een zogenaamd business support programma (duur 1 jaar). De focus ligt op het creëren van economische duurzaamheid; hoogwaardige werkgelegenheid door onder meer het ondernemerschap binnen BS programma te stimuleren. (1 werkplek staat gelijk aan 2,3 FTE). Vanuit de gevestigde bedrijven op het Business & sciencepark bleek dat de bedrijven weinig tot geen groei doormaakten. Daarbij is het streven om grotere bedrijven aan te trekken. Venturelab ziet zichzelf daarbij ook als partner in waardecreatie. Het startbedrag voor deelname aan het programma bedraagt 2500 euro, waarbij vervolgens meerdere financieringsmogelijkheden zijn (waaronder overheidssubsidie). Bedrijven focussen zich daarbij sterk op technologie en Venturelab wenst de verschuiving van focus technologie naar positionering markt kenbaar te maken middels het Business Support programma. __Business support programma__; Doelgroep; Focus high tech gerelateerde bedrijven (gebieden; intellectuele eigendomsrechten, herpositionering, nieuw business model, nieuwe technologie). Deelnemende bedrijven (125) hebben daarbij wel of geen ervaring. Het programma wordt samen met de ondernemer ontwikkelt, waarbij naast bovengenoemde gebieden, het coachen op ondernemerschap (focus vaardigheden ondernemen) breed is opgenomen. Binnen dit programma wordt gestuurd op het uitbouwen van sterke kanten en het opsporen en elimineren van zwakke kanten. Veel bedrijven presteren onder de maat en hebben geen weet van de knelpunten. Om deze knelpunten op te sporen worden veelal technische personen aangewend, terwijl knelpunten vaak bij de klant te achterhalen zijn (verschuiving focus techniek naar (positionering/waarde) markt.    Voor het aantrekken van bedrijven die een bepaald knelpunt kenbaar maken, wordt gestreefd naar laagdrempeligheid. Hiervoor is een website ontwikkeld (principe vraag/aanbod) waarbij vanuit de bedrijfskant knelpunten/problemen kenbaar kunnen worden gemaakt en vanuit de wetenschapskant antwoord wordt gegeven op de kenbaar gemaakte knelpunten en problemen.     __Ondernemer;__ De focus binnen het programma ligt sterk op de vaardigheden waarover een ondernemer dient te beschikken. Een ondernemer moet een visie hebben, deze kunnen vertalen in business plannen, vormgeven en richting geven aan bedrijfsvoering, een visie hebben m.b.t. de financieringstrategie en netwerken kunnen opbouwen en onderhouden. De ondernemer wordt daarbij binnen het programma intensief gecoacht en getraind (coaches hebben daarbij diverse achtergronden en training vindt plaats vanuit een ondernemersbreed gebied). __Waardecreatie__ Venturelab creëert waarde doordat de focus ligt op individuele en gezamenlijke vaardigheden (waaronder toegang tot netwerken, toegang tot zakelijke ondernemingen, laboratoria, toegang tot financieringsmogelijkheden).

** Hoofdpunten workshop;   ** > >  **  Aanbevelingen;   ** 1. Economie – duurzaam – focus 2. Waar vinden ondernemers, universiteiten en Hogescholen elkaar? Maak het duidelijk, communiceer en wees zichtbaar/herkenbaar en open c.q. laagdrempelig Aanbeveling voorzitter: zet er echte business developers op, die ook gewend zijn zelf de handen uit de mouwen te steken en geen ‘ambtenaren’ met kennis van zaken! Ondernemen is hard werken stimuleren en ondersteunen van ondernemrs/ondernemingen ook! Daar moet duurzaam en intensief aandacht en kennis in worden gestoken. In het voorbeeld van venture lab werd er in 1 jaar ontwikkeling van een ondernemer €30.000 gestoken, waarvan de ondernemer zelf €2.500 moest bijdragen… de rest komt uit financiering via bestaande arbeidsmarkt ontwikkelingsgelden en regionale stimuleringsfondsen….
 * Sturing vanuit stuurgroep UT – provincie – gemeente +privaat
 * Diversiteit in ruimte (meerwaarde huur /m2)
 * Innige relatie (commercie – kennis)
 * Niet alleen interne deelnemers
 * Overheid financiert mee
 * Intensieve ontwikkelingsprogramma’s
 * Actieve opstelling in het stimuleren van ondernemerschap
 * Kritische succes factor: duurzaam = continu vernieuwing/ontwikkeling (duurzaamheidtoets)

** Aandachtspunten;   **
 * Niet slopen, maar herontwikkelen;
 * Cultuur; verbinden met kennis
 * Geen losse banden (managementcommittent essentieel)
 * Triple helix
 * Lange adem: kies en blijf er achter staan als Akkoord van Groningen, steun het langdurig in woord en daad! Twente doet er al 20 jaar over om te zijn waar ze nu zijn en hun horizon ligt bij 2025….
 * Open voor regio
 * M2 in relatie tot geld; m2 prijzen zijn niet relevant zeker niet in relatie tot de kosten van intensieve begeleiding en de potentiele meerwaarde van de contacten met de kennisinstellingen en het bedrijven netwerk onderling; maar wordt geen kamer verhuurder
 * Intensief
 * Duurzaamheid kan in de breedste zin je unieke concurrentiepositie zijn
 * Focus op bestaande kennis in de instellingen en de speerpunten van daaruit en combineer dat met marktkansen


 * Terug naar de informatie over deze workshop**